Holistisch?

‘Holon’ is Grieks voor ‘het geheel’. Bij het onderzoeken van de hulpvraag en het werken met kinderen kijk ik naar het kind als geheel en niet alleen naar het gebied waarop de hulpvraag ligt. Als bijvoorbeeld de hulpvraag op het gebied van gedrag ligt, zal ik niet zomaar ‘ongewenst’ gedrag afleren en ‘gewenst’ gedrag en vaardigheden aanleren. Ik kijk vanuit verschillende invalshoeken naar het kind en de hulpvraag. Eén van die invalshoeken is het systemisch werken. Een kind is onderdeel van een familie en een bepaalde cultuur. De cultuur en familie waarin je geboren wordt, geeft je als kind al een eerste blauwdruk mee. Wat vindt men in jullie familie belangrijk? Welke normen en waarden hanteren jullie? Hoe wordt er omgegaan met tegenslagen? Is er sprake van bepaalde patronen in jullie familie? Zijn er onbesproken zaken die het kind kan aanvoelen? Kinderen voelen spanningen vaak onbewust goed aan. Is er iets dat het kind de familie wil zeggen met het gedrag, bewust of (vaker) onbewust?

Een andere invalshoek is het werken op het mentale gebied. Heeft het kind bepaalde negatieve overtuigingen die het ongewenste gedrag kunnen veroorzaken? Overtuigingen zijn veelal de oorzaak van emoties, die weer leiden tot bepaald gedrag. Samen met het kind proberen we deze overtuigingen op een speelse manier te ontdekken. Vervolgens proberen we objectief, zonder de lading van emoties, te kijken naar deze overtuiging. Dat kan bijvoorbeeld door vanuit het gezichtspunt van een ander jezelf te bekijken. Het werken met poppetjes kan hier een handig hulpmiddel bij zijn. Het doel is, om irrationele overtuigingen te vervangen door meer rationele overtuigingen, wat leidt tot andere (meer positieve) emoties en gedrag.

Je inbeelden dat je vanachter een raam naar jezelf in een situatie kijkt, kan helpen een meer objectieve overtuiging te verkrijgen

Je inbeelden dat je vanachter een raam naar jezelf in een situatie kijkt, kan helpen een meer objectieve overtuiging te verkrijgen

Ook kan er gewerkt worden op emotioneel en fysiek gebied. Door het betrekken van lichaamsbewustzijn kunnen kinderen (maar ook ouders) hun aandacht op een gevoel richten en zo onderzoeken wat dit gevoel hen te zeggen heeft. Wat voor lichamelijke sensaties brengen de emoties je? Wellicht voel je je hart sneller kloppen, krijg je klamme handen, voel je je wangen rood worden of krijg je beelden van een herinnering. Door bewust aandacht te geven aan de signalen van het lichaam en te werken met ademhaling, kan de stressreactie afnemen en daarbij ook de emotie.

Lichaamsbewustzijn is een erg belangrijk onderdeel van de sessies. Kinderen die dromerig of angstig zijn bijvoorbeeld, hebben vaak weinig weet van hun eigen lichaam en mogen wel wat meer met hun voeten op de aarde komen. Dit kan alleen, als de aarde ook een veilige plek voor hen is. Kinderen die gepest worden, laten anderen teveel in hun ruimte binnen en mogen leren hun (fysieke) ruimte in te nemen. Ons lichaam kan een grote bron van informatie voor ons zijn, mits  we toegang tot deze informatie hebben. Vaak weet het intuïtief heel goed wat wel en niet goed voor ons is. Het helpt ons door ons bij gevaar voor te bereiden op vechten, vluchten of bevriezen; acties die ons kunnen beschermen. Zodra er gevaar wordt gesignaleerd, gaat het sympathisch zenuwstelsel meteen over tot actie: spieren spannen zich aan, het hart gaat sneller kloppen om bloed naar deze spieren te pompen. Bloed wordt onttrokken aan de organen, zodat dit beschikbaar komt voor de spieren. De spijsvertering wordt even op een laag pitje gezet. De pupillen verwijden zich… Er wordt meer cortisol aangemaakt. Alles wordt klaargemaakt om over te gaan tot actie. Als het gevaar geweken is, wordt het parasympatische zenuwstelsel ingeschakeld. Het lichaam mag weer ontspannen met behulp van de aanmaak van de hormonen endorfine en serotonine. In ons hedendaagse gejaagde leven wil ons lichaam ons helpen door het sympathisch  zenuwstelsel in te schakelen. Ons lichaam ervaart dan stress. Het signaal dat het gevaar geweken is, blijft tegenwoordig nogal eens uit, we nemen niet altijd de tijd meer om weer naar ontspannen toestand terug te keren. Lichaamsbewustzijn en ademhalingsoefeningen* kunnen ons hierbij helpen en zijn daarom een belangrijk onderdeel in de sessies. Bij nare ervaringen kan ik EFT (Emotionel Freedom Techniques) inzetten. Bij EFT wordt het afstemmen op nare herinneringen of gevoelens begeleid met het met je vingers kloppen op bepaalde meridiaanpunten van het lichaam. Het kloppen stimuleert de aanmaak van de ontspannende hormonen endorfine en serotonine, waardoor je lichaam in de ontspannen modus terug kan keren en de negatieve gevoelens losgekoppeld worden van de ervaring. Kloppen is een instinctief gebaar dat we allemaal onbewust toepassen. Denk maar eens aan wat je doet als je een kind troost dat pijn of verdriet heeft? Op de rug kloppen!

*Leuke oefeningen voor lichaamsbewustzijn en ademhaling
voor kinderen zijn verkrijgbaar in spelvorm bij deze webwinkel:

KINDERYOGAWINKEL

logopogingnieuwwindroos

Holistisch kindertherapie benadert het kind dus in het geheel. Alle richtingen worden bekeken. De windroos in het logo van Junibacken geeft  dit op een beeldende manier weer. We kijken vooruit: waar gaan we naartoe, welke weg slaan we in? We kijken achteruit: uit welke windrichting kom je vandaan? We doen een stapje opzij naar de hulpbronnen: welke kwaliteiten heb jij in je die je in kunt zetten om de gewenste richting in te slaan? En we maken een stapje de andere kant op, naar de blokkades: wat houd je tegen om de gewenste richting in te slaan? Als holistisch kindertherapeut/kindercoach mag ik de verrekijker aanreiken waardoor deze verschillende richtingen bekeken worden, om vervolgens het kind zijn eigen pad te laten kiezen.

Facebook